Home / Artykuły / Cocktail czy koktajl? A może koktail?

Cocktail czy koktajl? A może koktail?

W sumie to się nad tym nie zastanawiałem zbyt wiele. Pisząc artykuły po polsku starałem się używać polskiego, koktajl a pisząc w języku angielskim lub cytując używałem cocktail. Aż tu nagle nasza brać barmańska zaczęła wytykać mi błędy w pisowni (wiem robię straszne byki) między innymi w słowie koktajl. Że to niby bukieckie jest i w ogóle wiocha. Dlaczego używanie języka ojczystego miałoby być wiochą? Nie wiem. Na wszelki wypadek poszperałem i przytaczam trzy źródła rozstrzygające ten temat

Onet.wiem

Pisownia

Rzeczownik ten (i słowa od niego pochodne) możemy pisać na dwa sposoby: w wersji oryginalnej cocktail i spolszczonej koktajl. Błędem jest pisownia koktail. Najczęściej spotykane wyrazy złożone ze słowem cocktail to cocktailbar/ koktajlbar oraz cocktail-party/ koktajl party.

Odmiana

Niezależnie od formy zapisu rzeczownik odmieniamy wg deklinacji męskiej: D, Msclpoj cocktailu/ koktajlu, Clpoj cocktailowi/ koktajlowi, Blpoj cocktail/ koktajl, Nlpoj cocktailem/ koktajlem, Wlpoj cocktailu!/ koktajlu!, M, Blmn cocktaile/ koktajle, Dlmn cocktaili/ koktajli, Clmn cocktailom/ koktajlom, Nlmn cocktailami/ koktajlami, Msclmn cocktailach/ koktajlach, Wlmn cocktaile!/ koktajle!

Magdalena Tytuła, Marta Łosiak “Polski bez błędów. Poradnik językowy dla każdego”

 

Wikipedia

Koktajl alkoholowy lub w skrócie koktajl (ang. cocktail), zwany też popularnie drinkiem

 

Na koniec najbardziej obszerny

Instytut Filologii Polskiej

Wyraz ten jest stosunkowo nowym zapożyczeniem z języka angielskiego. Do języka polskiego trafił w drugiej połowie XX wieku, kiedy to ekspansja anglicyzmów (zwłaszcza w wersji angloamerykańskiej) wyraźnie wzrosła. Pożyczki te związane były nie tylko z brakiem odpowiedniego wyrazu polskiego, ale także z modą językową i rosnącym zainteresowaniem wszystkim, co było częścią kultury amerykańskiej.

Wybrany przykład pokazuje, jak ciekawym zjawiskiem może być proces adaptacji językowej. Na podstawie wybranych słowników wydanych w latach 1971-2010 można prześledzić jak zmieniał się zapis słowa „cocktail”.

Angielski wyraz „cocktail” może oznaczać zarówno napój przyrządzony z mleka lub kefiru i zmiksowanych owoców, jak i napój przyrządzony z alkoholu i soku (synonim: „drink”).

Zapożyczenie z języka obcego zwykle stopniowo przystosowuje się do systemu języka, dlatego wyraz „cocktail” początkowo miał kilka różnych wersji.

„Słownik wyrazów obcych PWN” z 1971 roku podaje trzy prawidłowe formy: „coctail”, „koktajl” oraz „koktejl”. Dwie ostatnie pokazują wyraźne próby spolszczenia zapisu pożyczki. Pierwsza forma w większym stopniu bierze pod uwagę graficzny zapis, w którym pojawia się litera „a”, natomiast druga stara się lepiej odwzorować wymowę angielskiego słowa /’kokteıl/. „Słownik wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych z almanachem” Władysława Kopalińskiego z roku 2007 podaje formy: „cocktail”, „koktajl” i „koktejl”. W „Wielkim słowniku wyrazów obcych” z 2008 roku odnajdujemy już tylko dwie formy: „cocktail” oraz „koktajl”. Kwestię problematycznego wyrazu rozstrzyga Mirosław Bańko w „Słowniku wyrazów trudnych i kłopotliwych PWN”. Dostrzega w nim, że „cocktail” często pojawia się w błędnej pisowni, jaką jest „coctail”. Taką pisownię uzasadnia w następujący sposób: „spolszczona forma «koktajl» chyba nie jest bez winy, gdyż sugeruje, że dwóm polskim literom k odpowiadają dwie angielskie litery c”. Te dwie formy pojawiają się także w „Wielkim słowniku ortograficznym PWN z zasadami pisowni i interpretacji” z 2010 roku, jako jedyne poprawne.

W ten sposób z form „koktajl”, „koktejl”, „coctail” i „cocktail” wyłoniły się dwie prawidłowe: spolszczona „koktajl” oraz funkcjonująca jako cytat z języka angielskiego „cocktail”.

Ewa Romanów

 

 

A więc tak wygląda sprawa pisowni. Wszystkich zachęcam do linkowania do tego artykułu, jeśli również spotykają się z absurdalną polityką poprawności ortograficznej, wytykającej używanie języka Polskiego

About Paweł Babiak

Paweł Babiak

Barman, podróżnik, bloger.

Pracowałem w takich miejscach jak Londyn, Budapeszt, Singapur czy Kuala Lumpur, gdzie zdobyłem w 2010 mistrzostwo Malezji w mixologii.
Poprzez tego blog pragnę podzielić się z wami moimi doświadczeniami ze świata barmaństwa.

Sprawdź również

Białko w koktajlach i jego substytuty

Bezpieczne obchodzenie się z jajkiem Niektórzy z nas ( w tym ja) mają wrodzoną sceptyczność …

Jeden komentarz

  1. It’s hard to find your website in google. I found it on 11 spot,
    you should build quality backlinks , it will help you to get more visitors.
    I know how to help you, just search in google – k2 seo tips and tricks

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *