Home / Alkohole / Pálinka – narodowa wódka Węgier

Pálinka – narodowa wódka Węgier

Węgierska brandy owocowa w produkcji przypominająca bimber

FütyülősNadal nie jest do końca jasne gdzie i jak powstał ten trunek. Węgrzy oczywiście twierdzą, że został w pełni wymyślony przez nich. Austriacy również roszczą sobie prawo to tego, aby być nazywanymi twórcami pálinki. Nie zapomnijmy oczywiście o Rumuni. Unia Europejska wkroczyła w ten konflikt i w 2002 zostało podpisane porozumienie, które daje prawo nazwy Węgrom i Austrii, aczkolwiek jedynie 4 prowincjom. Rumuni dalej mogą wytwarzać swoją wersję pod nieco inną nazwą „Palinca”.

 

 

Czym jest jednak Pálinka?

Jest to destylat owocowy, czyli brandy owocowa. Aby jednak móc być nazwana pálinką, w przeciwieństwie do naszego bimbru, musi spełniać pewne kryteria. Mianowicie musi być wyprodukowana w 100% z zacieru owocowego. Czyli nie ma mowy o żadnych dodatkach neutralnego spirytusu czy poprawiaczach smaku. Minimalna zawartość alkoholu to 37,5% ale bardzo często jest dużo wyższa i sięga 80% i więcej w niektórych przypadkach.

Dla Węgrów pálinka jest tak nierozłączna jak papryka. Żadne święto nie obeszłoby się bez pálinki. Ślub czy Boże Narodzenie, wszystkie są mocno zakrapiane pálinką. Nawet w lany poniedziałek, gdy adoratorzy odwiedzają lube to w nagrodę za wytrwałość dostają kieliszek pálinki (lub czekoladę, jeśli są za młodzi).

Wielu osobom pálinka kojarzy się z bardzo ostrym, bimbrowatym trunkiem. Dzieje się tak, ponieważ zapewne spróbowali tego trunku w jakimś podrzędnym barze lub z innego wątpliwego źródła. Nie znaczy to, że komercyjne pálinki są najlepsze. Wręcz przeciwnie. Dobry amator z dużym zapałem do Kosherdestylacji potrafi zrobić naprawdę niezłe cudo. W przeciwieństwie do Polski wytwarzanie pálinki na własny użytek jest legalne na Węgrzech (w trakcie pisania tego tekstu) . Oczywiście taki trunek nigdy nie powinien znajdować się w obiegu, ale rzeczywistość bywa różna. Komercyjne butelki zazwyczaj wyglądają bardzo atrakcyjnie, ale zawierają trunek średniej, jakości. Tutaj cena często odbija się, na jakości. Jest to szczególnie prawdziwe, jeśli skąpimy grosza i sięgamy po najtańszy asortyment. Półkę wyżej te różnice nie są już takie wielkie, ale wyczuwalne. Dużo również zależy od gustu. W przeciwieństwie do czystej wódki gdzie kwintesencją jest czystość oraz neutralność, tutaj chcemy wyraźnego smaku oraz charakteru. Kiedyś pálinka była robiona z odpadów oraz nadgniłych owoców. Obecnie jest to nie do pomyślenia. Coraz więcej firm idzie, na jakość a nie na ilość. Zwack Unicum posiada linie pálinki najwyższej, jakości, za którą trzeba słono zapłacić, aby się nią uraczyć.

Z czego się robi pálinkę?

Najpowszechniejszym materiałem na Pálinkę są śliwki, później morele. Jabłka również są często wykorzystywane. Pálinkę można zrobić z niemal każdego owocu, więc egzotyczne i nietypowe smaki są często spotykane. Za niektóre jak dziko rosnące poziomki trzeba naprawdę słono zapłacić. Pamiętaj, że pálinka musi być zrobiona w 100% z owoców, co przy tak pracochłonnych surowcach jak dzikie poziomki winduje cenę w górę, co niekoniecznie musi przekładać się, na jakość.

Jak jest wytwarzana?

Pálinka jest wytwarzana w bardzo podobny sposób, jak śliwowica w Łącku.  Zebrane owoce fermentuje się w beczkach, aż drożdże przerobią całą zawartość cukru. W miarę możliwości robi się to w niskich temperaturach, co wydłuża proces, ale daje lepsze rezultaty. Różne owoce dają różną ilość gotowego produktu oraz inną zawartość alkoholu. Dlatego cena butelki od tego samego producenta może mieć ogromne różnice w cenie w zależności od surowca użytego do produkcji. Niektóre pálinki po destylacji trafiają do dębowych beczek, aby dojrzeć, tak samo jak wino. Metoda destylacji niemal zawsze jest klasyczna (pot still). Jedynie masowo produkowane tanie pálinki są destylowane kolumnowo.Pot still

Grappa? Nie! Na Węgrzech Törkölypálinka

Węgrzy mają własną wersje Grappy i jest to Törkölypálinka. Dzieje tego trunku oraz winiarstwa na Węgrzech są nierozłączne,  historia jego wytwarzania sięga lat pięćdziesiątych. Törkölypálinka jest wytwarzana z pozostałości po produkcji wina. Skórki, pestki, wszystko jest użyte do ponownej fermentacji I późniejszej destylacji. Tak samo jak pálinka,  törkölypálinka jest dostępna w wielkim wyborze jakości z różnych rodzajów winogron lub ich kombinacji. Najlepsze dojrzewane są w dębowych beczkach i tak samo jak wina oznaczone są rocznikiem, w którym zostały wyprodukowane. Jest to jednak nieliczna część z całej produkcji.

Jak pić pálinkę?

W budapesztańskich barach kieliszek palinki nie jest niczym nadzwyczajnym. W takich okolicznościach pita jest jednak dla efektu niż smaku. Pálinkę również spotkamy w restauracjach. Jest używana, jako aperitif jak i digestif. Serwowana w kieliszkach 20 lub 40 ml. Nie jest jednak zalecanie picie pálinki na pusty żołądek. Może się to okazać zdradliwe.

Pálinka zazwyczaj pita jest z cylindrycznych kieliszków wypełnionych po brzegi. Jednak tak samo jak przy winie, kieliszek robi wielką różnicę. Koneserzy delektują się swoim trunkiem w kieliszkach o zwężających się brzegach, aby zatrzymać aromaty. Bardzo podobnych do kieliszków używamy do grappy.

W przeciwieństwie do wina palinki nie powinno się mieszać w kieliszku. Uwolni to zbyt dużą ilość alkoholu i poza nim nie będziemy mogli wyczuć nic więcej.

Pálinka nie powinna być podawana schłodzona. Powinna być serwowana w temperaturze nieco poniżej pokojowej, czyli ok. 18 stopni Celsjusza.

Generalnie im starsza pálinka tym lepsza. Kieliszek po opróżnieniu i pozostawiony w spokoju po 10 min powinien pachnieć owocami a nie alkoholem. To jest tak zwany „suchy test” (dry test), który jest wyznacznikiem, jakości.

Pálinka a zdrowie

Wiele ludzi nadal używa palinki w celach leczniczych. Ponoć bardzo dobrze ma działać na przeziębienie, bóle brzucha oraz wiele innych. Pierwsze wzmianki pochodzą z późnego średniowiecza, gdzie palinki były używane wyłącznie do celów leczniczych. Obecnie żadna z komercyjnych firm nie reklamuje zdrowotnych aspektów swojej pálinki, może dlatego, że nie zostały potwierdzone w żaden sposób przez lekarzy, ale ludowa medycyna i tak wie swoje.

Gdzie kupić pálinkę

W Budapeszcie znajduje się kilka specjalistycznych sklepów gdzie możemy nabyć pálinkę z średniej oraz wyższej półki. Musimy jednak przygotować się na spory wydatek, ponieważ producenci bardzo cenią sobie owoce swojej pracy.

Jakie pálinki warto rozważyć

Niestety nie miałem jeszcze okazji spróbować ich wszystkich, ale z tego, co wiem to dobre palinki kryją się pod markami:

Zwack

Agárdi

Tarpa

Békési

Rézangyal – Nyitólap

Brill Pálinkaház

Rézüsti

Zsindelyes

Szicsek

 

Zdjęcia: zwack.hu

About Paweł Babiak

Paweł Babiak
Barman, podróżnik, bloger. Pracowałem w takich miejscach jak Londyn, Budapeszt, Singapur czy Kuala Lumpur, gdzie zdobyłem w 2010 mistrzostwo Malezji w mixologii. Poprzez tego blog pragnę podzielić się z wami moimi doświadczeniami ze świata barmaństwa.

Sprawdź również

Jak wygrać konkurs barmański

Kiedyś konkursy barmańskie były bardzo proste. Organizowane przez stowarzyszenia, skupiały członków i zazwyczaj wiadomo było …

5 Komentarze

  1. Piłam, rzeczywiście dosyć specyficzna wódeczka, ale naprawdę bardzo przyjemna. Pewnie, że to kwestia taka, jakie kto ma oczekiwania, bo mnie np. bardziej podchodzi nasza polska Gutt Pure Vodka, delikatniejsza, a procent wysoki, no i zapach przyjemniejszy. Wszystko pewnie opiera się na innej zasadzie produkcji, ale ogólnie wyznaję zasadę, że każdego alkoholu trzeba spróbować…

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *